De Tour Sainte-Gertrude: de ultieme combinatie van sport en Waalse folklore

Alles begint heel vroeg. Om 06:00 uur verlaat de processie de Grand-Place van Nijvel. De deelnemers begeleiden de praalwagen met de relikwieën van de heilige Gertrudis over een parcours van 14 kilometer door de stad en het omliggende platteland.

De Tour is geen wedstrijd. De charme zit hem juist in het tempo: samen wandelen, landschappen ontdekken en deelnemen aan een traditie die al eeuwenlang wordt doorgegeven. De eerste geschreven sporen van de processie gaan terug tot 1276. Sinds 2004 is de Tour Sainte-Gertrude erkend als Meesterwerk van het Mondeling en Immaterieel Erfgoed van de Franse Gemeenschap.

Het brengt zo drie dimensies samen die zelden zo natuurlijk worden gecombineerd: fysieke activiteit, levend erfgoed en toerisme.

Na enkele uren wandelen biedt de terugkeer naar het centrum de kans om een ander gezicht van de stad te ontdekken. Neem de tijd om te stoppen op de Grand-Place, een bezoek te brengen aan de collegiale kerk Sainte-Gertrude of aan te schuiven voor een goede maaltijd. Een verblijf in Nijvel zou trouwens niet compleet zijn zonder te proeven van de beroemde tarte al djote.

Voor deze uitzonderlijke editie vervolgt de dag zich om 15:30 uur met de historische en religieuze intrede (Rentrée historique et religieuse), voorafgaand aan het Te Deum in de collegiale kerk. In 2026 gaat het jubileum trouwens gepaard met een heel programma: tentoonstellingen, lezingen en animaties maken deze 750e Tour compleet.

Terug richting Charleroi blijft de band tussen sport en folklore zich verder weven. De regio beschikt over enkele wandelroutes die een tocht veranderen in een echt ontdekkingsmiddel. De meest iconische is zonder twijfel de Boucle Noire, een uitbreiding van de GR412 van ongeveer 22 kilometer.

De route vertrekt in Charleroi en doorkruist onder meer de terrils van Le Martinet en de terrilketen van Dampremy en La Docherie. Vier terrils worden tijdens de wandeling beklommen, te midden van landschappen waar natuur en industrieel erfgoed naast elkaar bestaan.

Na 14 kilometer in Nijvel zijn de 22 kilometer van de Boucle Noire voorbehouden voor de meest gemotiveerden. Niets verplicht je echter om de hele route af te leggen: de terrils en de verschillende sites kunnen ook afzonderlijk worden verkend.

Vragen de benen om een rustiger programma? Trek dan naar het centrum van Charleroi voor de Carolo Street Art Tour. Deze stadswandeling van 5,4 kilometer verbindt 19 stops tussen de beneden- en bovenstad. Muurschilderingen, sculpturen, straatmeubilair en artistieke installaties bepalen het ritme van de wandeling van ongeveer twee uur.

Ook hier geldt hetzelfde principe als bij de Tour Sainte-Gertrude: wandelen wordt een manier van bezoeken.

In Nijvel vertelt het parcours meerdere eeuwen folklore en religieus erfgoed. In Charleroi vertelt het over een industriestad in transformatie via hedendaagse creatie.

Een andere mogelijkheid: kies één enkele terril uit en zoek de hoogte op. Verschillende oude terrils in de regio zijn vandaag heroverd door de natuur en omgevormd tot wandelgebieden. Rond Le Bois du Cazier verstrekken wandelroutes bijvoorbeeld toegang tot uitkijkpunten met een panorama over de regio.

Een originele manier om te zien hoe industrieel erfgoed enkele decennia later een natuur- en recreatiegebied kan worden.

Na zo'n actief weekend is de terugkeer naar het hotel bijzonder aangenaam. Het restaurant van het Van der Valk Hotel Charleroi Airport verwelkomt bezoekers van het ontbijt tot het diner en biedt verschillende formules aan in een warm kader – ideaal om op krachten te komen na vele kilometers wandelen.

Je kunt het hotel zo gebruiken als vertrekpunt voor een uitstapje dat veel verder gaat dan de stad Charleroi alleen: Nijvel en haar erfgoed op de ene dag, postindustriële landschappen en stedelijke kunst op de volgende.

Aan de ene kant een processie van 14 kilometer waarvan de oorsprong teruggaat tot de middeleeuwen. Aan de andere kant terrils, oude industriegebieden en eigentijdse muurschilderingen.

Nijvel en Charleroi lijken heel verschillend. Toch tonen de Tour Sainte-Gertrude en de wandelingen in Charleroi aan dat ze iets gemeen hebben: de beste manier om hun geschiedenis te ontdekken is soms simpelweg door er te voet doorheen te trekken.